Author Archive hasanbatu

Tez Nasıl Yazılır?

Tez yazmak büyük bir çaba, emek, bilgi ve tecrübe isteyen bir iştir. bu yazımızda bitirme tezi hakkında genel bilgiler verip, biritme tezi nasıl hazırlanır, bitirme tezi özeti nasıl yazılmalıdır gibi bitirme tezi hakkında detaylı bilgileri sizlere sunacağız.

 BİTİRME TEZİ / PROJESİ YAZIM KILAVUZU

  1. BİTİRME TEZİ / PROJESİ NASIL HAZIRLANMALIDIR?

Bitirme tezi, uzun bir çalışma süresinde edinilen bilgileri, deneyimleri içereceği için iyi düzenlenmiş bir yazılı sunum, konu ile ilgilenenler için yararlı bir kaynak olacaktır. Bu sebeple tez içeriğinin hazırlanmasında bazı kurallara dikkat edilmelidir.

1.1 Bitirme Tezinin Başlığı Nasıl Olmalıdır?

Başlık, kişilere tez hakkında fikir verecek şekilde belirlenmelidir. Başlık ne çok kısa ne de ilgiyi dağıtacak kadar uzun olmalıdır. Örneğin “Malzeme Yüzeyini Kaplama”, kaplama konusunda birden fazla yöntem olduğu için, çalışma hakkında yeterli fikir veremeyen genel bir başlıktır. “Metalik Malzemelerin Yüzeylerinin Kaplanmasında Özelliklerin Belirlenmesi İçin Yüzey Kaplama Konusunda Bir Uygulama” ise gereksiz kelimeler içerdiği için karmaşık bir başlıktır. “Metallerin CVD Yöntemi ile Kaplanması” konuyu tanıtmak için yeterli ve anlaşılır bir başlıktır.

1.2 Önsöz Nasıl Yazılmalıdır?

Önsöz, uzun bir çalışmayı tamamlayan kişinin tezinin teknik ve bilimsel içeriğinden bağımsız olarak görüşlerini yazdığı bölümdür. Ayrıca bu bölümde, çalışma sırasında bilgi, kaynak vb. yardımı alınan kişi ve kuruluşlara teşekkür edilmelidir.

1.3 Özet Nasıl Yazılmalıdır?

Bir tezin en çok okunan bölümleri özet, giriş ve sonuç bölümleridir. Konu hakkında sadece genel bilgi edinmek isteyen kişiler çoğunlukla bu üç bölümü okumakla yetinirler. Bunun için tezin konusu ve elde edilen önemli sonuçlar özet, giriş ve sonuç bölümlerinde tekrar tekrar yazılmalıdır.

Özetin amacı, okuyucunun konu hakkında genel bir fikir sahibi olmasını sağlamaktır. Özetin ilk paragrafında konu tanıtılmalıdır. Diğer paragraflarda çalışmanın kapsamı ve amaçları adım adım anlatılmalı, kullanılan yöntemler kısaca tanıtılmalı ve ana sonuçlar verilmelidir.

Özet, bitmiş bir çalışmayı anlattığından geniş geçmiş zaman kipinde yazılmalı, anlatım, ‘yapılmıştır, tamamlanmıştır’ gibi edilgen yapıda olmalıdır.

1.4 Tez Metni Nasıl Yazılmalıdır?

Okuyucunun tezi rahat takip edebilmesini ve ilgilendiği bilgilere kolayca ulaşabilmesini sağlamak için tez metni ana bölümlere ayrılarak yazılmalıdır. Her tez metninin ilk bölümü giriş, son bölümü ise sonuç bölümü olmalıdır.

1.4.1 Giriş Bölümü Nasıl Yazılmalıdır?

Giriş bölümü, okuyucunun ilgili başka yayınları okumaya gerek duymadan tezi anlayıp değerlendirebilmesini sağlamak için yeterli temel bilgileri içermeli, çalışmanın yapılmasının gereğini ve amacını da kısaca anlatmalıdır. Konunun seçiliş sebebi ve konunun neden önemli olduğu, giriş bölümünde iyi bir şekilde vurgulanmalıdır.

Giriş bölümünün yapısı şöyle olmalıdır:

Konunun tanımı bir kez daha yapılmalıdır.

Çalışmanın anlaşılabilmesi için bilinmesi gereken ön bilgiler varsa anlatılmalıdır.

Aynı konuda, daha önce yapılmış çalışmalar varsa anlatılmalı ve değerlendirilmesi yapılmalıdır.

Çalışmada kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerin seçiliş sebebi açıklanmalıdır.

Okuyucunun hangi bölümleri okuyacağına karar vermesini kolaylaştırmak için tez kitabının sonraki bölümleri kısaca tanıtılmalıdır.

1.4.2 Diğer Bölümler Nasıl Yazılmalıdır?

Tezin girişten sonraki bölümlerinde girişte ana hatlarıyla tanıtılan çalışma, ayrıntılı olarak anlatılmalıdır. Bu bölümler, tez hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olmak veya aynı konuda çalışma yapmak isteyen kişilere yönelik olacağı için yapılan tez çalışması, önemli bilgileri atlamadan adım adım anlatılmalıdır. Genellikle tezi okuyanlar, her ana bölümün ilk paragrafını okuyarak o bölüm hakkında fikir sahibi olmaya çalışırlar. Bunun için her ana bölümün ilk paragrafı o bölümü ana hatlarıyla tanıtmalıdır.

Çalışmanın daha rahat değerlendirilmesi ve anlaşılabilmesi için anlatım, şekil ve çizelgelerle kuvvetlendirilmelidir. Çalışma deneysel ağırlıklı ise yapılan deneylerden elde edilen sonuçlar çizelgeler halinde verilerek, sonuçların değerlendirilmesi kolaylaştırılmalıdır. Deneysel olmayan tez çalışmalarında da özel durumlar haricinde mutlaka bir “Uygulama” bölümü olmalıdır. Bu bölümde, gerçekleştirilen sistemin nasıl uygulandığı ve uygulama aşamasında elde edilen sonuçlar anlatılmalıdır. Uygulama bölümünde, veri sayısının genelleme yapılabilecek kadar çok olmasına dikkat edilmelidir.

1.4.3 Sonuç Bölümü Nasıl Yazılmalıdır?

Sonuç bölümü, tezden elde edilen sonuçların değerlendirildiği bölümdür. Bu bölümün yapısı şöyle olmalıdır:Tez konusu tanımlanmalı ve kullanılan yöntemler özetlenmelidir.

Elde edilen sonuçlar açık ve basit cümlelerle ifade edilmelidir.

Deneysel çalışmalarda, farklı deney sonuçlarının değerlendirilmesinden elde edilen ana sonuçlar anlatılmalı, mümkünse bu sonuçlara göre genellemeler yapılmalıdır.

Bu konuda çalışmak isteyenlere yol göstermek için başlangıçta belirlenen hedefe ne kadar ulaşıldığı, çalışmanın üstün ve eksik yönleri anlatılmalı ve ileriye yönelik çalışmalar için, varsa öneriler belirtilmelidir.

  1. BİTİRME TEZİ / PROJESİ DÜZENİ NASIL OLMALIDIR?

Bitirme tezi/projesi aşağıdaki gibi düzenlenmelidir:

  • Dış kapak
  • İç kapak sayfası
  • Ön sayfalar
  • İçindekiler
  • Şekil Listesi
  • Çizelge Listesi
  • Simge Listesi
  • Kısaltma Listesi
  • Önsöz
  • Özet
  • Abstract
  • Tez Metni
  • Giriş
  • Ana Metin
  • Sonuç
  • Son Sayfalar
  • Kaynaklar
  • Ekler
  • Özgeçmiş
2.1 Dış Kapak

Bitirme tezi/projesinin dış kapağı

  • Beyaz karton cilt olmalıdır.

Dış kapakta aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:

Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Metalurji Fakütesi

Bölüm adı

Tezin türü

“Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümünde Bitirme Tezi veya Bitirme Projesi”

Tezin adı

Tezi yapan öğrencilerin numarası, adı, soyadı

Tez danışmanının unvanı, adı, soyadı

İstanbul, yıl

Bu bilgilerin sayfa düzeni Ek 1′deki gibi olmalıdır.

2.2 İç Kapak Sayfası

İç kapağın içeriği ve düzeni dış kapak sayfasının aynısıdır.

2.3 Ön Sayfalar

İçindekiler

İÇİNDEKİLER başlığı altında, ön sayfaların, tez metninin bölüm ve alt bölümlerinin ve son sayfaların başlıkları ve sayfa numaraları verilmelidir. İçindekilerin düzeni Ek 2′deki gibi olmalıdır.

Simge Listesi

Gerekli görülüyorsa, kullanılan sembollerin listesi alfabetik sıra ile SİMGE LİSTESİ başlığı altında verilmelidir (Ek 3).

Kısaltma Listesi

Gerekli görülüyorsa, kullanılan kısaltmaların listesi alfabetik sıra ile KISALTMA LİSTESİ başlığı altında verilmelidir (Ek 4).

Şekil Listesi

Gerekli görülüyorsa, tez kitabında yer alan şekillere ait bilgiler, ŞEKİL LİSTESİ başlığı altında verilmelidir (Ek 5).

Simge Listesi

Gerekli görülüyorsa, tez kitabında yer alan simgeler SİMGE LİSTESİ başlığı altında verilmelidir (Ek 6).

Önsöz

Önsözde tez çalışması ile ilgili gerekli görülen ön açıklamalar ve teşekkür bulunmalıdır.

Özet

Özet başlığı altında tez çalışmasının tanımı, amaçları ve elde edilen sonuçlar anlatılmalıdır.

Abstract

Türkçe özetin İngilizce’sidir.

2.4 Tez Metni

Tez metni

Giriş

Ana Metin

Sonuçlar

bölümlerinden oluşur. Bu bölümlerin yazılmasında dikkat edilmesi gereken kurallar 1. ve 3. bölümlerde anlatılmaktadır.

2.5 Son Sayfalar

Kaynaklar

Tez metninde atıf yapılan kaynaklar tezde ortaya çıkış sırasına göre numaralandırılarak KAYNAKLAR başlığı altında verilmelidir (Ek 7).

Ekler

Tez metni içinde yer alması gerekli olmayan ve tezin akışını bozacak çizelge, fotoğraf, plan, akış diyagramı, bilgisayar programı v.b. bilgiler EKLER bölümünde verilmelidir.

Özgeçmiş

Tezi hazırlayan kişilerin eğitim, öğretim, staj yaptığı yerler, varsa daha önce yaptığı projelere ait bilgiler kronolojik sırayla verilmelidir (Ek 8).

  1. BİTİRME TEZİ / PROJESİNİN YAZIMINDA UYULACAK KURALLAR

Bitirme tezi/projesinin yazımında aşağıdaki kurallara uyulmalıdır.

3.1 Genel Kurallar
  • Tez, anlaşılır bir dille ve yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
  • Tez tamamlanmış bir çalışmayı anlattığı için ifadelerde geniş geçmiş zaman kullanılmalıdır. Tez çalışması edilgen bir yapıda (yapılmıştır, kullanılmıştır gibi) anlatılmalıdır. Genel bilgiler ise geniş zaman kullanılarak (yapılır, eklenir gibi) verilmelidir.
3.2 Sayfa Düzeni
  • Tez A4 (210 x 297 mm) ölçülerinde beyaz kağıda yazılmalıdır.
  • Kağıdın bir yüzü kullanılmalıdır.
  • Tez yazımında ‘Times New Roman Tur’ karakter tipi kullanılmalıdır. Harf büyüklüğü 12 punto olmalıdır.
  • Sayfa kenar boşlukları soldan 3.5, sağdan 2.5, alttan ve üstten 3 cm olmalıdır.
  • Ön sayfalar, İçindekiler ii ile başlamak üzere Romen Rakamları ile numaralandırılmalıdır (iç kapak sayfası i kabul edilir, yazılmaz).
  • Sayfa numarası sayfanın üst kısmına, sağa yanaşık yazılmalıdır.
  • Satır ve paragraflar en sol kenardan başlamalıdır.
  • Satırlar sağdan ve soldan aynı hizada olmalıdır.
  • Tez metninde 1.5 satır aralığı kullanılmalıdır.
  • Paragraflar arasında 1.5 satır aralığı boşluk bırakılmalıdır.
  • Ana bölümler yeni bir sayfadan başlamalıdır.
  • Başlıklardan sonra 1.5 satır aralığı boşluk bırakılmalıdır.
3.3 Bölüm Başlıkları
  • Tez metninin bölüm ve alt bölüm başlıkları (1., 1.1., 1.2.5. gibi) numaralandırılmalıdır.
  • Ön sayfalar ve son sayfalarda yer alan başlıklar ve birinci derece bölüm başlıkları büyük harflerle, 2. dereceden başlayarak diğer bölüm başlıkları ise kelimelerin ilk harfleri büyük, diğer harfleri küçük olarak yazılmalıdır.
  • Tüm bölüm başlıkları, sayfanın sol kenarından başlamalı ve koyu olmalıdır.
  • Bir bölüm başlığından hemen sonra bir alt bölüm başlığı başlamamalı, bölümleri tanıtmaya yönelik en az bir cümle yazılmalıdır.
3.4 Şekiller
  • Şekil numarası ve açıklaması şeklin altına ve şekilden sonra 1 satır boşluk bırakılarak yazılmalıdır.
  • Şekillere her ana bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı şekli olduğunu gösterecek tarzda sayı verilmelidir. Örneğin 2nci bölümün 3ncü şekli “Şekil2.3″ olarak numaralandırılmalıdır.
  • Şeklin açıklanması, şekil numarasından sonra bir karakter boşluk bırakılarak, ilk sözcüğün ilk harfi büyük diğer harfler küçük olacak şekilde ve koyu yazılmalıdır.
  • Şekiller ve Şekil açıklamaları sayfaya ortalanmalıdır.
  • Bir yerden aynen alınan şekillerde şekil açıklamasının sonuna kaynak gösterilmelidir.

Ek 5′de bu kurallara göre düzenlenmiş bir şekil görülmektedir.

3.5 Çizelge

Çizelge numarası ve açıklaması çizelgenin üstüne yazılmalıdır. Açıklama ve çizelge arasında 1 satır boşluk bırakılmalıdır.

Çizelgelere her ana bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı çizelgesi olduğunu gösterecek şekilde numara verilmelidir. Örneğin 3ncü bölümün 2nci çizelgesi “Çizelge 3.2″ olarak numaralandırılmıştır.

Çizelgenin açıklaması, çizelge numarasından sonra bir karakter boşluk bırakılarak, ilk sözcüğün ilk harfi büyük diğer harfler küçük olacak şekilde ve koyu yazılmalıdır.

Çizelgeler ve başlıklar metin içinde ortalanmalıdır.

Bir yayından aynen alınan çizelgelerde, açıklamanın sonunda kaynak referans verilmelidir.

Ek 6′da bu kurallara göre düzenlenmiş bir çizelge görülmektedir.

3.6 Eşitlikler ve Bağıntılar

Eşitlik ve bağıntılar sayfaya ortalanarak yazılmalıdır. Eşitlik numaraları sağa yanaşık olarak yazılmalıdır.

Eşitlik ve bağıntılara her bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı eşitlik veya bağıntısı olduğunu gösteren bir numara verilmelidir. Bu numara parantez içinde satır sonuna yazılmalıdır. Örneğin 3ncü bölümde verilen 4ncü bağıntı (3.4) şeklinde belirtilmelidir.

Metin ile eşitlik veya bağıntı arasında 1 satırlık boşluk bırakılmalıdır.

Örnek:

sy = s0 + k. d-m (2.3)

3.7 Metin İçinde Değinmeler

Kaynaklara Değinmeler

Tez metni içinde kaynaklar, tez içerisinde ortaya çıkış sırasına göre numaralandırılarak köşeli parantez içinde referans gösterilir. Referans gösterilen kaynağa ait bilgiler, KAYNAKLAR bölümünde numara sırası ile verilir (ek 7).

Örnek:

Mikroçatlaklar döküm metalinin giremeyeceği kadar küçük ama kalıptan hava ve diğer gazların çıkmasını sağlayacak kadar geniştir [2,4, 6-9]. Mikroçatlakların belirlenmesi hakkında ayrıntılı bilgi almak için Kaynak [2] incelenebilir.

Şekil, Çizelge, Eşitlik ve Bağıntılara Değinme

Tez metini içinde bir şekil, çizelge, eşitlik veya bağlantıya numarası verilerek değinilir.

Örnek:

Silikanın sıcaklık ve basınca göre kararlı ve yarı-kararlı fazları Şekil 2.7′de görüldüğü gibidir.

Kullanılan zirkon kumunun ve zirkon tozunun kimyasal bileşimleri Çizelge 2.23′te verilmiştir.

Habbeleşme hızı atmosfer basıncında ve normal koşullar altında Eşitlik 1.2′de belirtildiği gibi hesaplanır.

3.8 Kaynaklar

Tez metninde atıf yapılan kaynaklar ortaya çıkış sırasına göre numaralandırılarak köşeli parantez içinde belirtilmelidir.

Kaynakların yazımında kurallara dikkat edilmelidir.

Kaynaklar yazılırken tüm yazarların isimleri verilmelidir.

Tags, , , ,

Medikal Fizik Referans Kitaplar

1. Diagnostic Radiology Physics :

– Physics for Diagnostic Radiology, Third Edition
– Webb’s Physics of Medical Imaging, Second Edition
– MRI: Essentials for Innovative Technologies
– Targeted Molecular Imaging
– Ultrasonics: Fundamentals, Technologies, and Applications, Third Edition
– Essentials of Functional MRI
– Fundamentals of Medical Ultrasonics
– Intelligent and Adaptive Systems in Medicine
– Ultrasound in Medicine

2. Radiation Therapy Physics :

– Adaptive Motion Compensation in Radiotherapy
– Image-Guided Radiation Therapy
– Proton Therapy Physics
– Adaptive Radiation Therapy
– Quality and Safety in Radiotherapy
– Handbook of Radiotherapy Physics: Theory and Practice
– The Physics of Modern Brachytherapy for Oncology
– Contemporary IMRT: Developing Physics and Clinical Implementation
– Intensity-Modulated Radiation Therapy
– Linear Accelerators for Radiation Therapy
– The Physics of Conformal Radiotherapy
– The Physics of Three Dimensional Radiation Therapy

3. Nuclear Medicine Physics :

– Radiopharmaceuticals: Introduction to Drug Evaluation and Dose Estimation
– Nuclear Medicine Physics
– Monte Carlo Calculations in Nuclear Medicine

4. Medical Image Processing :

– Applied Medical Image Processing: A Basic Course
– Correction Techniques in Emission Tomography
– Computational Intelligence in Medical Imaging: Techniques and Applications
– Advanced Signal Processing

5. Health Physics :

– Handbook of Physics in Medicine and Biology
– Introduction to Physics in Modern Medicine, Second Edition
– Medical Physics and Biomedical Engineering

6. Radiation Dosimetry :

– Handbook of Anatomical Models for Radiation Dosimetry
– Fundamentals of Radiation Dosimetry

7. Radiation Protection :

– An Introduction to Radiation Protection in Medicine
– Biomolecular Action of Ionizing Radiation

Tags, , , , , , ,

Kanser Hastaları İçin Öneriler

Kanserle mücadelede radyoterapi uygulamaları önemli bir yer tutuyor. Radyoterapi alan kanser hastaları için ise koruyucu önlemlerin alınması, hastanın süreci sağlıklı bir şekilde tamamlamasına yardımcı oluyor. Bu dönemde tedavi kişiye özel planlanırken, hastaların da bazı önemli noktalara dikkat etmesi gerekiyor.

1. Sağlıklı beslenmeye dikkat edin

Sağlıklı beslenme kanser hastalığının her evresinde çok önemlidir. Kilo kaybını önleyecek şekilde dengeli bir beslenme planı yapılmalıdır. Yemeklerin, sık ve küçük öğünler halinde tüketilmesi doğru olacaktır. Sessizlik, sakinleştirici müzikler, loş ışık gibi iştah artırıcı etmenlerden yararlanılabilir. Bu süreçte uzman bir diyetisyenden yardım alınması en doğru seçenek olacaktır.

2. Dökülecek tüyleri önemsemeyin

Tedavinin uygulandığı bölgedeki tüyler tedavi sonuna doğru dökülebilir. Bu sadece radyoterapi ışınının yapıldığı bölgeyi kapsar. Vücudun diğer kısımlarını etkilemez. Bu nedenle herhangi bir stres yaşamamalı ve tüylerin dökülmesini önleyecek bir girişimde bulunmamalıdır. Tedavi sonrası vücudun yine eski haline döneceği, bu durumun geçici olduğu unutulmamalıdır.

3. Kullandığınız ilaçlar hakkında doktorunuza bilgi verin

Tanı konulduktan sonra tedaviye başlanmadan önce doktora, kullanılan tüm ilaçlar hakkında bilgi verilmelidir. Tedaviye başlandıktan sonra da farklı ilaçlar kullanılması gerekiyorsa mutlaka bu ilaçlar hakkında radyoterapi uzmanına danışılmalıdır.

4. Tedaviden önce ve sonra mutlaka dinlenin

Radyoterapi hastaları tedaviden önce ve sonra yeterince dinlenmeli, ihtiyaç duyduğunda uyumaya çalışmalıdır. Çünkü vücut tedavi süresince çok fazla enerji harcayacaktır. Bu yüzden hastanın yorgun düşmesi normaldir. Yorgunluk hissi tedavi bitiminden sonra bile 4-6 hafta kadar sürebilir.

5. Vücudu sıkmayan rahat giysileri tercih edin

Özellikle tedavi alanına yakın bölgeleri sıkan, dar, naylon içerikli giysiler giymekten kaçınılmalıdır. Pamuk içerikli, geniş, rahat, sıkmayan giysiler tercih edilmelidir.

6. Tedavi süresince cildinize özen gösterin

Tedavi süresince cilt hassaslaştığı için doktor önerisi olmadan; sabun, losyon, parfüm, deodorant ve benzeri kozmetik ürünler kullanılmamalıdır. Banyo sırasında kese ve lif uygulanmamalı, ılık su ile duş alınmalıdır. Tıraş olurken elektrikli makineler kullanılmalı ve tüy dökücü kremlerden uzak durulmalıdır. Güneş ışınlarından korunulmalı ve dışarı çıkılması gerekirse sabah erken saatler veya akşam güneş battıktan sonraki vakitler tercih edilmelidir. Doktor kontrolünde güneş koruyucu kremler kullanılabilir.

7. Doktor veya hemşireniz ile iletişim halinde olun

Radyoterapi dikkat gerektiren bir tedavi sürecidir. Bu süreci daha sağlıklı geçirebilmek için doktor veya hemşire ile hep iletişim halinde olunmalı, akılda kalan bir soru ya da şüphe ile ilgili gerekli yanıtlar alınmalıdır. Tedavinin yan etkileri, evde bakım ve farklı konularla ilgili en doğru bilgileri verecek kişiler, bu süreçte hasta ile birlikte olan doktor ve hemşirelerdir.

8. Psikolojik destek almaktan çekinmeyin

Kanser tedavisi gören hastalar; depresif, sinirli ve hassas bir ruh hali içine girebilir. Radyoterapi alan hastalarda da yorgunluğun etkisi ya da hormonal değişiklikler nedeniyle dolaylı bir etkilenme olabilir. Hastalar, uzman yardımı alarak bu zor süreci doğru bir psikoloji ile atlatabilir.

Tags, ,

Kanser Tedavisinde Beslenme

Sağlıklı ve dengeli beslenmek her dönem benimsenmeli. Sağlık için tüketilenlere besinlere özen gösterilmeli ancak hastalıklar döneminde bağışıklık sistemini de güçlendirmek için beslenme daha çok dikkat edilmeli. Kanser tedavisi süreci için de doğru ve yeterli beslenmek çok önemli. Çünkü bu süreçte bilinçli beslenmek hücre ile kasları güçlendiriyor, bağışıklık sistemini onarıyor, bu da daha kısa sürede iyileşmeye katkıda bulunuyor. Ayrıca kanser tedavisinde uygulanan kemoterapi, radyoterapi ile hormon tedavisinde gelişebilen bulantı, kusma ve iştahsızlık ile bunların sonucunda gelişen kilo kaybı gibi önemli sorunlara karşı da önlem alınmasını sağlıyor. Kanser tedavisinde kesin ve net bir beslenme kuralı yok. Ancak bazı önlemler alarak bu süreci daha iyi yönetmek mümkün olabiliyor.
Antioksidanlarla arkadaş olun
Meyve ve sebzeler; A, C ve E vitamini ile selenyum gibi antioksidanlar içeriyor. Antioksidanlar da kanser oluşumuna yol açan serbest radikallerin normal hücrelere zarar vermesini engelliyor. Antioksidan alımını artırmak için günde en az 3-4 porsiyon meyve ve bol çiğ sebze tüketmeye özen gösterin.
Kemoterapinin yan etkilerini suyla yok edin

Kemoterapinin yan etkilerinden biri de cilt kuruluğudur. Bu nedenle bu süreçte bol sıvı tüketmeniz önemli. Günde en az 2.5-3 litre su tüketmeyi ihmal etmeyin. Ayrıca, kemoterapinin yan etkisi olarak ishal gelişebiliyor. Bunun sonucunda da vücut fazla miktarda su kaybediyor. Bu su kaybını telafi edebilmek için de bol su tüketimi önem taşıyor.
Proteinsiz kalmayın
Kanserken tümör hücrelerinden salınan bazı maddeler nedeniyle kas yıkımı meydana geliyor ve hücrelerin yenilenmesi ile onarımı için çok önemli bir besin öğesi olan proteine olan ihtiyaç artıyor. Bu yüzden her öğünde protein kaynaklarına yer vermeniz çok önemli. Örneğin yumurta çok kaliteli bir protein kaynağıdır. Kişide hiperkolesterolemi gibi bir sağlık problemi yoksa her gün kahvaltıda tüketilmelidir. Ayrıca sabahları 1-2 dilim peynir, ana öğünlerin en az birinde et, tavuk, balık veya kuru baklagiller gibi protein kaynaklarına da yer verilmelidir. Gün içinde 2-3 porsiyon süt-yoğurt tüketerek günlük protein alımını artırabilirsiniz.
Enerji için karbonhidrat
Nişasta ve şeker besinlerde bulunan karbonhidratlar grubuna giriyor. Nişasta; tahıllarda, patateste ve kuru baklagillerde bulunuyor. Şeker de meyvede, sütte ve tatlı besinlerde… Metabolizmanın ana enerji kaynağını karbonhidratlar oluşturuyor. Bu nedenle, kanser tedavisi sürecinde artmış olan enerji gereksinimini karşılayabilmek için her öğünde 1-2 dilim tam tahıllı ekmek tüketilmeli ve öğünlerde çorba, makarna gibi diğer bazı karbonhidrat kaynaklarına yer verilmeli.
Öğünler nasıl olmalı?
Kanserli hücreler vücuda aç olmadığını düşündüren bir madde salgılıyor. Bu durum yalnızca birkaç gün sürebileceği gibi, tedavi boyunca da devam edebiliyor. Bu nedenle, iştahsızlıktan etkilenmemek ve yeteri kadar enerji alabilmek için az az ve sık sık beslenin. Yanınızda pratik bir şekilde tüketebileceğiniz kuru kayısı veya kuru incir gibi kuru meyveler ve küçük hacimde yüksek enerji içeren ceviz, fındık ile badem gibi atıştırmalıklar bulundurun.
Bu besinleri tüketmeyin!
Kemoterapi esnasında doğru şekilde beslenmek yaşamsal önem taşıyor. Kemoterapi gören kişilerde greyfurt kemoterapi ilaçları ile etkileşime girerek bunların etkinliğini azaltacağı için bu kişilere greyfurt tüketimi önerilmiyor. Ayrıca bu süreçte ağız içerisinde aşırı hassasiyet oluşabileceği için domates, limon gibi asitli yiyecekler ve acılı baharatlar da tüketilmemeli. Aynı şekilde bu süreçte yutma güçlüğü de gelişebileceği için çok sert yiyecekler yerine daha yumuşak olanlar tercih edilmeli.
Aşırıya kaçmayın
Antioksidan alımını artırmak için yüksek dozda antioksidan içeren destekleri kullanmak radyoterapi ve kemoterapinin etkisini yok edebiliyor. Bu yüzden hekiminize danışmadan bu takviyeleri asla kullanmayın.

Bulantı ve kusma için öneriler

  • Mide bulantısı ve kusma, kanser tedavisinde kemoterapinin en sık görülen yan etkilerini oluşturuyor. Bulantı ve kusma sorununu önlemek için alınabilecek bazı tedbirler şunlardır:
  • Sabah kalktığınızda bulantı hissediyorsanız tuzlu bir kraker veya kızarmış ekmek tüketin.
  • Tek bir öğünde fazla miktarda besin tüketmek bulantıya neden olabiliyor. Bu yüzden az az sık sık beslenin.
  • Kızartmalar ve yağlı besinler bulantıya yol açabiliyor. Bu nedenle daha az yağ içeren besinleri ve haşlama, fırın, ızgara gibi pişirme yöntemlerini tercih etmeniz önemli.
  • Kanserle mücadele sürecince koku hassasiyeti olabiliyor. Çok sıcak yemekler yemeğin kokusunun daha fazla meydana çıkmasını sağlıyor ve bu da bulantıya sebep olabiliyor. Yemeklerinizi çok sıcak tüketmeyin.
  • Yemeklerle birlikte alınan sıvılar bulantıya yol açabildiği için komposto, meyve suyu ve su gibi içecekleri yemeklerle birlikte değil, öğün aralarında tercih edin.
  • İçeceklerinizin çok sıcak olması veya tek seferde çok miktarda sıvı almanız kanserde bulantıya neden olabiliyor. Kanser tedavi sürecinde içeceklerinizin oda sıcaklığında olmasına ve sıvıları yavaş yavaş yudumlayarak tüketmeye özen gösterin.

Tags, ,

Brakiterapi Merkezleri

Tags, , ,

2018/5 SAĞLIK BAKANLIĞI SÖZLEŞMELİ POZİSYONLARA YERLEŞTİRME (SAĞLIK FİZİKÇİSİ)

Merhabalar sevgili meslektaşlarım,

Sağlık bakanlığının 2018/5 sözleşmeli atamasında tercih yapacak arkadaşlarımın puanları ve tercih edecekleri illeri sıralamasıyla birlikte aşağıdaki yorum kutucuğuna yazmalarını rica ediyorum.  Yorum bölümüne yazacağınız bilgiler anında web sitemizden yayınlanacaktır.  İsmini vermek istemeyen arkadaşlar gizli tutabilir. Amaç sadece sıralama yapmak ve detayları görmek. Sağlık fizikçilerine ayrılan kadrolar aşağıdaki listede mevcuttur.

Şimdiden herkese bol şanslar ve başarılar diliyorum.

Tomoterapi Merkezleri

Tags, ,

Tomoterapi’de Klinik Uygulamalar

TomoTherapy tedavi konsepti tüm radyoterapi tedavilerinde kullanılabilmekte ve aşağıdaki ışınlamalarda daha da ön plana çıkmaktadır;

  • Pediyatrik Tümörler
  • Akciğer Tümörleri
  • Prostat ve Mesane Tümörleri
  • Jinekolojik ve Meme Tümörleri
  • Bilateral Meme Tümörleri
  • Baş-boyun Tümörleri
  • Gırtlak ve Geniz Tümörleri
  • Mezotelyoma (Akciğer veya Mide Zarı)
  • Beyin ve Omurilik Tümörleri
  • Cilt Tümörleri
  • Kompleks Işınlamalar ve Riskli Organ Korumaları (Göz, Omurilik, Hipokampüs gibi)
  • IG-IMRT Işınlamaları
  • Hipofraksinasyon ve Radyocerrahi Işınlamaları
  • Eş zamanlı Birden Fazla Tümör Işınlamaları
  • IG-IMRT Tekniği ile Kemik İliği ve Tüm Vücut Işınlaması
  • Tedavi ile eş zamanlı Simultane Entegre Boost (SIB) Işınlamaları
  • 40cm ve Üzerindeki Tümörlerin (tek seansda ve tek planda ışınlaması)
  • Çoklu Metastaz Işınlamaları
  • İkincil ve Sonrası Tümör Işınlamaları

Sonuç olarak TomoTherapy ile istenen kritik organ korumaları sağlanarak farklı fraksiyon (tedavi seansı) sürelerinde tedavi imkanı ve aynı tedavi seansında farklı volümlerin eş zamanlı olarak tedavileri sağlanabilmektedir. Bu sayede radyoterapi tedavisinin başlangıç ve bitişi arasındaki süre kısaltılabilmekte, simultane boost yapılabilmekte ve erken-geç yan etkiler açısından toksisitede ve yan etki de azalma sağlanabilmektedir.

Cihazın ayarlanabilir ışın demetleri ve helikal fan-beam teknolojisi sayesinde tek başına skalp (örn: cilt tümörleri), pleura (örneğin; Mezotelyoma), Total vücut ışınlaması, total organ ışınlamaları, tüm vücut kemik iliği ışınlamaları yapılabilmekte ve bunlar diğer kullanımda olan cihazlara göre kolay ve güvenle gerçeleştirilebilmektedir. Bu tip ışınlamalarda Tomoterapi tedavisinin kritik organ hasarı diğer üst düzey geleneksel radyoterapi cihazlarına göre de daha azdır.

Tomoterapi ünitesinde saha genişliğini belirleyen jaw’ların bağımsız parçaları, superior-inferior doğrultuda hareket ederek respiratuar hareketin çoğunu karşılayabilmektedir ve hızlı hareket eden binary (ikili) MLC ile geriye kalan lateral hareketleri de hesaba katmaktadır. Bu nedenle de karşı Akciğer ve karşı Meme korumalarında bile istenilen kontrol rahatça sağlanabilmektedir.

Tags

Tomoterapi’de Tedavi Aşamaları

  • Hastanın Radyoterapi almasına Uzman Doktor tarafından karar verildikten sonra tedavi planlaması sırasında kullanılacak olan Bilgisayarlı Tomografi (CT) görüntüleri alınır.
  • Hastaların tedavi sürecinde hareket etmemesi tedavi için son derece önemlidir. Bunun için tedavi esnasında hareket etmesini önleyecek her hasta için özel yapılan maske veya vakum yatakları oluşturulur.
    • Örneğin, baş-boyun kanserleri için maske, akciğer ve meme kanserlerinde özel yataklar hazırlanır. Bazı hastalar ise ayar seviyeleri değiştirilebilen sabitleyici sistemlerle tedaviye alınır. Bunların hiçbiri acı veren uygulama değildir. Bundan sonra tedavi pozisyonunda planlamanın ilk aşaması olan simülasyon yapılır.
  • Elde edilen görüntüler DICOM bağlantısı ile planlama bilgisayarına aktarılır.
  • Hedef yer (tedavi edilecek bölge) ve çevresindeki organlar bu görüntülerde işaretlenerek (kontürleme) hazırlık tamamlanır.
  • Sağlık fizikçisine uygulanacak teknik ve tedavi detayı aktarılır. Sağlık fizikçisi planın fizik verilerini oluşturur. Bu verilerin tıbbi uygunluğunun kontrolü ve uygulanabilirliği kontrol edilir. Gereken değişiklikler yapılır. Bazı durumlarda planın tümü ile baştan yapılması ve teknik değişikliği gerekebilir.
  • Akabinde hasta, Uzman Doktoru tarafından uygun görülen seans sayısı ve tedavi şeklinde günlük olarak belirlenen saatlerinde tedavisini ağrısız veya acısız (tedaviden doğan bir etki değildir) bir şekilde alır.

Tags

Tomoterapi

Tomoterapi Cihazı ve Tedavisi Nedir?

İleri teknoloji ürünü olan Tomoterapi’de “nokta atış” tekniği ile kanserli hücreler hedef alınmaktadır ve her hasta için özel “kişiselleştirilmiş” ışın tedavileri uygulanmaktadır.

Tomoterapi Cihazı bir Bilgisayarlı Tomografi sisteminden esinlenilmiş ve içerisinde tomografi tüpü yerine tedavi amaçlı Lineer Hızlandırıcı yerleştirilerek dizayn edilmiş ve gantri yapısı sayesinde 3 boyutlu üst düzey görüntüleme ve aynı zamanda helikal olarak 3 boyutlu üst düzey ışın tedavileri yapabilen bir sistemdir. Tedavi yapısı ve işleyiş şekli nedeniyle helikal olarak durmadan dönerek ışınlama yapabilen, kesit kesit tarama ve tedavi yapabilen eşsiz bir sistemdir. “Tomo” kelime anlamıyla Yunanca ve Latince’de de “Kesit” anlamına gelmektedir ve konsept ismini burdan almıştır. Bu “kesit kesit tedavi” işlemi her bir kesit aralığındaki tümöre kendini odaklayarak sadece ve sadece tümörü ışınlamaya hedefler, bu tedavi işlemi adeta çok ince bir kalemle bir çok açıdan 3 boyutlu farklı renklerde organ boyaması yapmaya benzetilmektedir. Bu sayede TomoTherapy cihazları ile yapılan tomoterapi tedavisinde kritik ve sağlıklı organlar korunarak onkoloji hastalarını foton x-ışını yardımıyla başarılı tedavi edilmesi sağlanır.

Tomoterapi görüntüleme sistemi her fraksiyonda (ışınlama seansı) çok düşük dozlarda gerçek 3 Boyutlu (3B veya 3D) Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri alarak, hastanın tümörünün her günkü yerini 3B olarak belirlemektedir ve tümörün değişen yerine göre biçimlenmiş “Kişiselleştirilmiş” tedavi yapılmaktadır. Bu görüntüleme teknolojisi tümörün x,y,z koordinatlarındaki doğruluğu ve güvenirliği arttırmaktadır. Bu sayede radyoterapi tedavilerinde verilen güvenlik marjları etkin olarak kontrol edilebilmekte ve tümör dışındaki sağlıklı doku güvenlik marjları azaltılmaktadır. Böylelikle daha fazla sağlıklı dokunun korunması ile birçok tedavide belirgin klinik avantajlar sağlanmaktadır. Sağlıklı dokuların daha fazla korunması: direkt olarak yan etkinin azaltılmasında, hayat standardının artmasında, uzun dönem sağ kalımların artmasında ve tekrar kanser olma riskinin minimuma indirilmesinde önemli rol oynamaktadır. TomoTherapy cihazının kullandığı üst düzey özellikli teknolojilerin özellikle yoğunluk ayarlı radyoterapi, radyocerrahi ve hipofraksinasyon tedavilerinde kullanılması elzemdir.

TomoTherapy cihazının yaptığı tedaviler klinik literatürde aynı zamanda “Helikal Tomoterapi Tedavisi” veya “Tomoterapi Tedavisi” olarak da yer almaktadır. Yeni nesil Tomotherapy cihazları 360 derece helikal kesit radyoterapisini entegre ve kompakt tek bir cihaz  içinde gerçekleştirebilmektedir. Cihazda bulunan Bilgisayarlı Tomografi dedektörlerini kullanarak alınan gerçek üç boyutlu (3B veya 3D) görüntüler eşliğinde hastanın günlük anatomik değişimlerine takip edip, ayak uydurarak 3 boyutlu tedavileri çok hassas bir şekilde yapabilmektedir.  Cihazın dizaynı itibariyle 40cm en ve 135cm uzunluktaki alan içinde sürekli 360 derece helikal veya sabit açılarda tedavi uygulayabilmektedir. Bu alan içindeki bir veya birden fazla tümörü tek bir plan ve tek bir hazırlık aşaması ile her bir kesitde 51 farklı açıyı optimize edecek şekilde kullanıp ışın tedavisini daha konformal doz dağılımlarına sahip olan üst düzey yöntemlerine (IG-IMRT, Radyocerrahi veya Hipofraksinasyon) imkan sağlamaktadır.

Mödülasyon ve Tedavi Yeteneği:

TomoTherapy konseptinin en önemli özelliklerinden biri de kullandığı Multi Leaf Collimator (Çok Yapraklı Kolimatör Sistemi / MLC) sistemidir. MLC’si diğer tedavi cihazlarından ayıran en büyük özelliği pünomatik ve iç içe geçen her sırada tek bir adet bulunan ultra hızlı yaprakları olmasıdır. TomoTherapy konseptinde hız en önemli kavramlardan birisidir. Cihazın gantri yapısından dolayı bir bilgisayarlı tomografi konseptinde olmasından görüntü ve tedavi modunda diğer radyoterapi cihazlarına göre çok daha hızlı bir şekilde 360 derece dönüşünü tamamlayabilmektedir. Bu gantri dönüşünün hızlı olmasıyla birlikte kolimatör dizaynı sayesinde MLC hızı da milisaniyeler seviyesinde açılıp kapanabilmesi çok kompleks tedavilerin bile çok kısa zamanlarda yapılmasına ve çok daha fazla açıda sürekli olarak modülasyon yapılmasına olanak sağlamaktadır.

MLC’nin hızı ve ışını mödüle etme özelliği ile gantry açı değiştirmediği halde (statik/tanjansiyel modlarda) bile tümörlü hücre üstünde yoğunluk ayarlı doz dağılımı elde edebilmektedir. Bu durum kritik organ koruması gerektiren ışınlamalarda çok aranan bir özelliktir. Geleneksel radyoterapi sistemlerinde ise bulundukları açıklıklarda sadece tümör ve güvenlik marjının şeklini alarak, her açıda tek bir modülasyon kabiliyetine sahiptirler, bu ise TomoTherapy de her açıda 200 civarındadır.

TomoTherapy MLC sistemlerinin diğer bir özelliği de birden fazla tümörü aynı anda ışınlayabilen ve her bir açıda ortadaki sağlıklı bölgeyi bloklayabilen dünyadaki tek MLC teknolojisine sahip olmasıdır. Bu durum çoklu metastazlarda hızlı tedavi yapılmasına ve iki tümör (farklı tümörlerin sağlıklı dokulara oluşturdukları kesişim noktası) arasında kalan sağlıklı dokunun iki veya daha fazla ışınlanmasını önlemektedir. Bu tarz ışınlamalar özellikle Pediyatrik vakkalarda gereksiz doz alımını önemli ölçüde azaltmakta ve ileri ki yıllarda oluşabilecek potansiyel tekrar kanser oluşma (secondary malignancy) olasılığını azaltması öngörülmektedir. MLC’nin bu özellikleri sayesinde hedefe daha fazla optimizasyonla tedavi yapabilme imkanı TomoTherapy ile sağlanır. Optimizasyondaki bu üstünlük tümöre komşu organların ve dokuların en üst seviyede korunmasını sağlar, böylece ikincil kanser riski ve yan etkiler minimuma indirilerek hastanın yaşam kalitesinin arttırılmasına yardımcı olur.

Teknoloji’nin Hıza, Hızın Tedaviye Etkisi;

TomoTherapy tedavi sistemlerinin son yıllardaki gelişimiyle (VoLO planlama sistemi vb.) çok hızlı, doğru ve rutin hasta kontürlemesi (tümör volümünün 3 boyutlu olarak belirlenmesi) ve planlama işlemleri yapılabilmektedir. Kontürleme sistemlerindeki rigid ve deformable füzyon bu duruma verilecek örneklerdir. Planlama tarafında ise kısa sürede yapılan ve yaygın hasta portföyüne hitap eden yüksek doğruluklu planlar radyoterapide rutin olmayan bazı uygulamaları (over kanseri, kemik iliği, tüm vücut, akciğer zarı, bilateral meme ışınlamaları vb.) da rutin, kolay uygulanır ve başarılı hale getirmektedir. Hasta planları rutinde TomoTherapy ile çok daha kısa sürelerde sonuçlandırıldığından hastalar en kısa sürede tedaviye alınabilmektedir. Cihazda her hastada da düzleştirici filtre kullanılmadığından (FFF) da yüksek doz hızlarına çıkılarak tedaviler daha kısa sürelerde tamamlanmaktadır. Bu sayede hastaların tedaviye girme süreleri azaltılabilecek ve hızlı tedavi bitimi sayesinde hasta konforu arttırılabilecektir.

Görüntüleme’nin Işın Tedavisine Etkisi:

TomoTherapy tedavi sistemleri diğer radyasyon onkoloji cihazlarından farklı bir yapıda olup tedavi amaçlı görüntü elde etmektedir. Günümüzde de kullanılan geleneksel radyoterapi cihazları Radyoloji’deki 2 Boyutlu veya rekonstrüksyon imaj elde edebilen Flat Panel Dedektör kullanarak görüntü almaktadırlar. TomoTherapy konseptinde kullanılan sistem ise Radyoloji’deki Bilgisayarlı Tomografi’lerde kullanılan Bilgisayarlı Tomografi dedektörü ile 3 Boyutlu Görüntü elde etmektedir. Kullanılan dedektör sebebiyle ve ışınlama düzlemi ile görüntüleme düzleminin bire bir aynı olması sebebiyle doğruluk oranları neredeyse %100 olan görüntüler elde edilmekte ve aynı eksen üzerinden tedavi ile hata payları azaltılmaktadır. TomoTherapy cihazlarında bulunan gerçek Bilgisayarlı Tomografi dedektörü sayesinde günlük alınan imajlar üzerinden adaptif radyoterapi uygulamasını online bir şekilde yapabilmektedir. Toplam tedavi süresi boyunca tümörün küçülmesi veya yer değiştirmesi her seans izlenerek hasta planını güncel duruma göre bölüm tarafından kolayca adapte edilip, günlük olarak kişileştirilmiş tedaviler sağlanabilmektedir.

Çalışma ve Hasta Dostu:

Tomoterapi tedavi konseptiyle çalışan cihazlar her türlü tedaviyi yapmak üzere standart bir çalışma prensibine sahiptir. Bu standartizasyonun en önemli nedeni bir Medikal Fizik Uzmanı tarafından icad edilmiş ve geliştirilmiş olup hekim, medikal fizik uzmanı ve teknikerlerin günlük iş akışını düşünerek tasarlanmıştır. Bu sayede günlük çalışma prensibinde bir radyoterapi tedavi cihazlarına göre daha az iş yükü sunduğundan doktorların hasta kontürü çizme zamanını minimum’a indirmekle birlikte diğer iş kollarının yükünü oldukça azaltmaktadır. Hasta yoğunluğuna göre iş akışından sağlanan fayda sayesinde her bir personelin bir hasta için ayırdığı zamanda da artış gözlenmektedir.

Tomoterapi’de Teknolojik İlerlemeler:

TomoDirect özelliği ile cihaz sabit açılarda özel bir ışınlama optimizasyonu yapabilmektedir. Bu özellik sayesinde bazı spesifik meme, prostat, baş-boyun ve akciğer tedavilerinde  kritik organ korumaları en üst seviyede sağlanabilmektedir.

TomoEdge özelliği ile de tedavi anında jaw genişlikleri dinamik olarak değiştirilebilmekte, sağlıklı dokuları daha çok koruyarak keskin doz dağılımları elde edilmektedir. Bu özellik ile tedavi süreleri %50 oranında kısaltılabilmektedir.

TomoTherapy cihazı diğer tüm radyoterapi cihazlarının aksine, verilen ışın tedavisi bilgilerini tedavi sırasında tek tek toplayarak planlanan tedavi ile gerçekleşen tedavinin arasındaki farkları öne çıkarabilir. Bu sayede hastalara verilen “Kişiselleştirilmiş” tedavilerin her bir seansa doğru olup olmadığı grafiksel olarak ortaya koymakta ve her bir kesit için hastaya verilen ışınları fiziksel olarak bilgisayar ortamında bölüme sunmaktadır.

Kaynak: tomoterapitedavisi.com

Tags, , , , , , ,